. 2
.
مترجم: محمد سهامی
"همگام با جانداران ماقبل تاريخ"
ماه نوامبر زمان: ۳۰۰۰۰ سال قبل
در طول ۵۰ ميليون سال گذشته جهان به آرامی در حال سردترشدن بوده است
اما چيز دیگری در اطراف در حال کمک‌كردن به آن بوده است
تغيير در مدار زمين بيشتر از نور دریافتی از خورشيد است
اين همان چیزی است كه عصر يخبندان را به اَرمغان آورده است
شرایطی كه زندگی‌كردن را بسيار سخت و دشوار كرد
حتی برای ماموت‌های قدرتمند mammoth
بارش برف در اوايل پاييز باعث منجمدشدن درياچه‌ها شده است
ماموت ماده جوان در آب يخ سقوط كرد و گيرافتاد
نوعی پیوند ميان ماموت‌ها وجود دارد
كه می‌گوید خواهر خود را به حال خود رها نكنيد
آنان نزدیک او می‌آیند اما جز آرام‌كردنش کاری از دستشان برنمی‌آید
طولی نخواهد نكشيد كه لاشخورها نیز جمع می‌شوند
چند روزی طول خواهد كشيد تا ماموت ماده بميرد و گله بیشتر از این نمی‌تواند صبرکند
سرانجام آنها مجبور می‌شود او را به حال خود رها كند
آنها بايد به راه خود ادامه دهند تا از عصر يخبندان در امان بمانند
قسمت ششم سفر ماموت‌ها
ماه جولای دریای شمال
برای چند ماه از فصل تابستان
نشانه‌هایی وجود داشت كه جهان در اواسط عصر يخبندان است
دریای بی‌پایانی از علف و گل حيوانات مختلفی را تامين می‌کند
اما کمی آن طرف‌تر زمين در طول سال منجمد است
در حال حاضر آب منجمد در قطب‌ها وجود دارد و سطح آب درياها كاهش چشمگیری داشته است
اگر عصر يخبندان نبود اين مرتع می‌بايست پايين دریای شمال می‌بود
در واقع، اين علفزار مانند آهنربا جانداران گياهخوار را در طول تابستان به خود جذب می‌كند
بزرگترين گياهخواران از ميان اين همه ماموت‌ها هستند
این برنامه ، یک گروه خاص را دنبال می‌کند که
مبارزه سالانه آنها با عناصر طبيعت خواهد بود
مانند ديگر گله‌های ماموت یک ماده رهبر آنان است
نرها بايد از جوانی گروه را ترک كنند
آنان ۵ ماده بزرگسال و یک نر ۱۰ساله مسن هستند
كوچكترين آنها یک ماموت نر ۶ماهه است
او در بهار بدنيا آمد و هنوز تجربه یک زمستان سخت را نداشته است
مسن‌ترين عضو گروه، مادرسالار است
او ۴۰ زمستان را پشت سر گذاشته است
و تجربياتش بقای گله را تضمين خواهد كرد
در زمانی که رفتن سخت می‌شود
ماموت‌ها تنها گیاهخوارانی هستند كه از فصل تابستان لذت می‌برند
تمام آنها برای مقابله با سرما در مسیر آماده هستند
ماموت و گاوميش کوهان‌دار آمریکایی کتی از خز دارند كه مشخصه آنها است
درحاليكه بزکوهی سايگا سازگاری دیگری كسب كرده است
بینی بزرگشان به گرم‌كردن هوایی كه تنفس می‌کنند کمک می‌کند
از قضا، جای تعجب نيست كه شكارچيان بسیاری وجود دارند
در تابستان، انسان‌ها در اين دشت شكار می‌کنند
آنها هيچ سازگاری فیزیکی برای مقابله با سرما ندارند
اما در عوض از پوست حيوانات برای حفاظت از خود ، پارچه و لباس می‌بافند
اين شكارچيان در شكار طعمه‌های کوچک تخصص دارند
بندرت، به شكار حيوانات بزرگ و خطرناکی همچون ماموت می‌روند
با اين وجود ماموت‌ها برای آنها بسيار مهم هستند
با وجود چوب کمی كه در دشت وجود دارد
آنها استخوان‌های حيوانات مرده را برای ساخت كلبه جمع می‌کنند
حتی از استخوان‌های آنها بعنوان سوخت استفاده می‌کنند
اين مبتكرترين موجودات
قادر به ساخت هر چیزی از هر منبع در دسترس هستند
از ميان ميهمانان تابستانی ، مگس‌ها از همه بيشترند
كه یک منبع ثابت برای تحریک و اذيت ماموت‌ها هستند
اما انسان‌ها يادگرفته اند ، با آنها چه كنند
آنها یک خمير قهوه‌ای‌رنگ از مواد معدنی درست می‌کنند كه به دورنگه‌داشتن حشرات مزاحم کمک می‌کند
با آمدن فصل پاييز اين دشت تبديل به یک جهنم منجمد می‌شود
ماموت‌ها تا جایی بتوانند از تابستان حداكثر استفاده را می‌کنند
آنها در روز تا ۱۸۰ كيلوگرم علف می‌خورند
و نرها تا جایی كه امكان دارد با ماده‌ها جفت‌گیری می‌کنند
اوايل پاييز، انجماد بزرگ آغاز می‌شود
ماموت‌ها هنوز در دشت‌های شمالی هستند
اين موجودات از یک فيل بی‌مو در آفریقا تكامل يافته اند
اما به قلعه زندگی در برابر سرما تبديل شده اند
زير پوست آنها لايه‌ی محافظی از چربی به ضخامت ۱۰ سانتیمتر وجود دارد
گوش‌های کوچک و دم كوتاه مانع هدررفت گرمای بدنشان می‌شود
مهمتر از همه این‌ها فرش موی ممتاز آنهاست
كه درحال حاضر طول آن به یک متر رسيده
و وقتی كه دما اُفت كند پاسخگوی بدن آنهاست
همانطور كه هفته‌ها می‌گذرند آب‌وهوا چهره خشن و گزنده خود را نشان می‌دهد
انسان‌ها دشت‌ها را ترک كردند
آنها بدنبال سرپناه مناسب و آب‌وهوای ملايم به جنوب می‌روند
به زودی، ماموت‌ها نيز خواهند رفت
زيرا علف کمی در دسترس است
و هيچ حفاظی در برابر بادی كه متوسط دمای آن ۵۰ درجه زير صفر است وجود ندارد
حتی آنها نيز بايد به جنوب بروند
در واقع این عصر يخ تنها یکی از چندتاست
حدود ۲/۵ ميليون سال قبل
آب‌و‌هوای زمين چرخش دوره‌ای از گرم به سرد را آغاز كرده است
زمين تاكنون ۵۰ عصر يخ را پشت سر گذاشته ولی اين یکی، سردترینشان خواهد بود
مادرسالار تصميم می‌گیرد كه الان زمان رفتن به‌سمت دره‌های آلپ است كه كمتر در معرض باد قرار دارند
سفر آنها ۴۰۰ كيلومتر است كه هر سال انجام می‌شود
بلژیک
برای مگالوسِروس‌ها پاييز نه زمان سفر بلکه زمان شهوترانی است
اين نر در حال مبارزه برای حرمسرای زنانش است
پيروز نبرد ، همه را تصاحب خواهد كرد
مگالوسِروس‌ها شكل غول‌پیکری از گوزن است Megaloceros
و اين ورزشی است برای نرها كه شاخ‌های بزرگی دارند
كه طولشان به اندازه یک انسان است
شگفت‌آور است كه آنها می‌توانند سرشان را بالا نگه دارند
خسته از نبرد حتی متوجه نيستند كه در تله افتاده اند
انسان‌ها شکارچیانی هستند كه برخلاف هر موجودی قبل از خودشان عمل می‌کنند
آنها از استراتژی بجای زور استفاده می‌کنند و مگالوسِروس‌ها را به طرف درختان فراری می‌دهند
جایی كه شاخ‌هايشان مانع فرار آنها می‌شود
فقط یکی از آنها توانایی فراركردن دارد
انسان‌ها اگر می‌خواهند آنها را بگيرند بايد تا جایی كه می‌توانند سريع باشند
قبل از اينكه لاشخورهای عصر يخ مانند گرگ‌ها، شيرها و كفتارها
اينجا را برای آنان به مكان خطرناکی تبديل كنند
ماموت‌ها نیمی از سفرشان را با موفقيت طی كرده اند
اما برای جوان‌ترين عضو گله اين سفر، یک مبارزه مداوم است
اين اولين زمستانش است
بسیاری از بچه‌ماموت‌های يكساله زمستان دوم را نمی‌بینند
آنها بزودی به دیگر حیوانات مهاجر ملحق می‌شوند
انسان‌ها نیز به سمت رشته‌كوه آلپ می‌روند
تا در آنجا ، شبكه گسترده‌ای از غارها را پیدا کرده و زمستان خود را در آن سر كنند
مادرسالار با نگرانی به آنها نگاه می‌کند
و انسان‌ها بهتر از هر کسی می‌دانند كه دستاورد بزرگی در راه است
روزها می‌گذرند و بچه ماموت درحال افتادن در دردسر است
او به سختی راه می‌رود
مادرش در كنار او می‌ماند
اما گله نمی‌تواند منتظر آنها بماند و هردوی‌شان درحال عقب‌افتادن از گله هستند
در اين زمين برفی شيری در حال زيرنظرگرفتن آنهاست
آنها در اروپا و در اين زمان شايع هستند
و بچه‌ماموت در خطر است
فقط یک چيز می‌تواند اين شير را از پناهگاهش بيرون كشيده باشد
بچه زمانی در امنيت است كه بزرگسالان از او حمايت كنند
اما شير همچنان به اين اميد بسته كه مادر لحظه‌ای از بچه غفلت كند
هردوی آنها هم اكنون از گله جا مانده اند
در چشم‌انداز ماموت‌های ديگر در حال مهاجرت هستند
اين یک نر بالغ است و به تنهایی سفر می‌کند
شیرهایی در راه هستند كه با آرواره‌هايشان جشن می‌گیرند
اما در اين مورد ، نه یک بچه‌ماموت
بلكه یک انسان
شيرها می‌گذارند كه آنها رد شوند
هيچ چيز بر سر راه مهاجرت ماموت‌ها وجود ندارد
ماموت‌ها حیواناتی اجتماعی هستند
هرچه جلوتر می‌روند جنگل فشرده‌تر می‌شود
بنابراين گله‌های کوچک به هم می‌پيوندند
بزودی صدها ماموت در راه به هم می‌رسند
در زمین‌های پست زمستانی اروپا
زمانی كه ماموت‌ها در نزدیکی منطقه آلزاس هستند زمين بطور چشمگیری تغيير می‌کند
دشت‌های پهن جای خود را به تپه‌ها و دره‌ها می‌دهند
اينجاست كه ديگر گونه‌های انسانی زندگی می‌کنند
نئاندرتال‌ها Neanderthal
آنها بسيار كوچک‌تر از بقيه انسان‌ها هستند
و مانند ديگر موجودات عصر يخ
بینی بزرگی دارند تا هوایی كه تنفس می‌کنند را گرم كند
بجای مهاجرت آنها در طول سال در همان دره‌ها می‌مانند
حتی اگر آب‌و‌هوای زمستانی در غارها بدتر شود
تعداد آنها در عصر يخ اخير رو به كاهش گذاشته است
آنها هم اكنون گونه‌ای در خطر انقراض هستند
ديگر حيوانات در زمستان به جنوب سفر نمی‌کنند مانند اين كرگدن پشمالو
بینایی آنها بسيار ضعيف است
و اين نر بزرگ اصلا متوجه نيست نئاندرتالی در ۵۰ متری او هست
برای مدتی نئاندرتال نيز متوجه كرگدن نيست
کرگدن‌های پشمالو به‌راحتی تحریک می‌شوند
آنها به هرچیزی كه تحريكشان كند حمله می‌کنند
حتی در اين فاصله نيز كرگدن نمی‌تواند نئاندرتال را ببيند
ولی حس بویایی او قوی‌تر از حس بینایی‌اش است
كرگدن بوی او را حس كرده است
نئاندرتال خوش شانس است كه
گونه آنها قوی‌تر و نيرومندتر از ساير گونه‌های انسانی ساخته شده است
استخوان‌های ضخيم و قفسه سينه بزرگ باعث شده سبک زندگی دشواری را در پيش گيرد
تقريبا ۴۰۰ كيلومتر از راه در دو هفته طی شده است
سرانجام گله به رشته كوه آلپ می‌رسد
اينجا جنگل‌ها و دره‌های امنی دارد كه آنها می‌توانند زمستان را در آن به سر برند
در اينجا هم از باد حفظ می‌شوند و هم غذايشان تامين است
آنها بايد شكرگزار هيكل قوی و چالاكشان باشند
این حیوانات علفزار می‌توانند غذای خود را از درختانی مانند این صنوبر تأمین کنند
درحالی‌که غذای معمول آنها زير توده برف دفن شده است
یک هفته بعد مادرسالار صدای آشنایی به گوشش می‌خورد
بالاخره بچه‌ماموت و مادرش هنگام استراحت گله به آنها می‌رسند
با خرطوم‌هایشان آنها را در آغوش می‌گیرند
اعضای گله با هردوی آنها ، ديدار تازه می‌کنند
بخش خطرناک زمستان تمام شده است و بچه‌ماموت نجات پيدا كرد
در عصر يخبندان؛ بهار، دير می‌آید
ممكن است قبل از هر چیزی، هوا به اندازه کافی
برای ذوب برف‌ها و گسترده شدن فرش گُل آماده شود
با افزايش دمای هوا
کرگدن‌های پشمالو موهايشان ريخته و ديگر به پشمالویی سابق نيستند
پوشش زمستانی ماموت‌ها بيش از اندازه ريخته است
آنها چند سانتی‌متر از پشمهايشان را به منظور سبک‌تر بودن از دست می‌دهند
بچه‌ماموت فصل زمستان را به سلامت پشت سر گذاشته است
او از شير گرفته شده است و الان وقت بیشتری دارد تا دور از مادر خود سپری كند
الان او ديگر جوان‌ترين عضو گله نيست
جديدترين عضو گروه چند هفته قبل از راه رسيد
او یک ماده کوچک است
كرگدن در عين حال چابکی خود را دوباره بدست می‌آورد
اين دو نر در حال مبارزه برای قلمرويشان هستند
اما اين برخوردها هميشه خشونت‌آميز نيست
آنها آنقدر شاخ خود را روی زمين می‌کشند تا یکی از آنها تسليم شود
و قلمرو فاتح را ترک كند
اما وقتی كه زمستان در اينجا تمام شود
دشت‌های شمالی هنوز یخ‌های خود را آب می‌کنند
و بنابراين گله ، دو هفته ديگر را در اين دره‌ها به سر خواهدبرد
و این مدت به توله زمان بیشتری داده تا پاهایش قوی‌تر شود
قبل از برگشت به دشت‌های شمالی
این چهره بد هر آب‌و‌هوای گرمی است
حشرات دوباره درحال تبديل‌شدن به معضل هستند
اما در جایی كه گِل هست
یک راه‌حل وجود دارد
یک حمام گِل می‌تواند آنها را از نيش حشرات حفظ كند
يا شايد هم ماموت‌ها اين كار را بخاطر تفريح انجام می‌دهند
همانند پاييز قبل
كاروان بزرگ ماموت ، يكبار ديگر شكل می‌گیرد و اين یعنی زمان بازگشت به شمال است
بزودی كوه‌ها را پشت سر خواهند گذاشت
ولی آنها دارند به محدوده خطر وارد می‌شوند
نئاندرتال‌ها منتظرشان هستند
برای آنها ، بازگشت ماموت‌ها به شمال یکی از مهم‌ترين وقايع سال است
آنها خطر می‌کنند كه می‌خواهند دست به شكارشان بزنند
برای گرفتن یک ماموت بايد از هر ترفندی استفاده كنند
آنها تا غروب صبر می‌کنند تا صخره كمتر ديده شود
و سپس می‌توانند استفاده موثری از سلاح مخفی‌شان بكنند
آتش
نئاندرتال‌ها از صخره‌ها پايين می‌آیند تا كشته‌ها را قصابی كنند
یکی از ماموت‌ها هنوز زنده است
نئاندرتال‌ها شكارچيان ماهری هستند
و به همين دليل بيش از ۲۶۰،۰۰۰ سال دوام آوردند
ولی یک ضعف داشتند و نتوانستند با تغييرات سازگار شوند
با تغييرات شديد آب‌و‌هوایی و رسيدن ديگر انسان‌ها
نئاندرتال‌ها به سرعت ناپديد می‌شوند
تا ۲۰۰۰ سال ديگر آنها نيز ناپديد خواهندشد
سرانجام گله به دشت‌های شمالی برمی‌گردد
خوشبختانه هر دو عضو جوان گله از سفر جان سالم بدر بردند
با اين حال گله از یک فقدان بزرگ ، عزادار است
مادرسالار مرده است او هنگام حمله نئاندرتال‌ها كشته شد
اكنون نوبت خواهرش است تا گله را به سوی آينده هدايت كند
ماموت‌ها تا ۲۴۰۰۰ سال ديگر دوام آوردند
آنها به خوبی با اين دنیای سرد ، سازگار شده بودند
اما با گرم‌شدن دوباره هوا
علفزارهایی كه به آنها وابسته بودند ناپديد شد
انسان‌ها آينده متفاوتی نسبت به آنها دارند
با آمدن تغييرات آنها بایستی خود را با آن وفق می‌دادند
زيرا توانایی سازگاری و تغيير شكل دنیای اطرافشان را داشتند
روزی
آنان به همه‌ی این‌ها نگاه خواهند كرد
ما موزه‌ها را ساختيم تا با آن گذشته را جشن بگيريم
و دهه‌ها به خواندن زندگی ماقبل تاريخ گذرانديم
و تمام این‌ها اين موضوع را به ما اِلقا می‌کند كه
هيچ گونه‌ای تا ابد باقی نخواهدماند
مترجم: محمد سهامی